Home » Actueel » De belastingdienst heeft u op het oog!

De belastingdienst heeft u op het oog!

Geplaatst op 21 september 2010

Staat uw huis op naam van de kinderen? U heeft het vruchtgebruik? De belastingdienst heeft u op het oog!

In het verleden hebben vele ouders hun eigen woning (of landerijen) op naam van de kinderen gesteld. Zelf hielden de ouders dan vruchtgebruik (het woonrecht). Bij de notaris werd dan met een akte van levering het huis overgeschreven op naam van de kinderen.
De gedachte was, dat als de ouders oud werden en naar een verzorgingstehuis zouden gaan, dan hoefden zij hun huis "niet op te eten". Deze regeling dat u dan uw huis moest opeten is al lang afgeschaft. Dit was niet de enige reden om het huis op naam van de kinderen te zetten, want er was nog een belangrijk fiscaal voordeel. Als de woning op naam van de kinderen werd gezet, zouden de kinderen het huis niet meer erven bij uw overlijden, want zij waren al eigenaar! Hierdoor werd een belangrijke besparing voor de erfbelasting behaald. De fiscus heeft met ingang van 1 januari 2010 helaas ook deze besparing moeilijk gemaakt.
Wat is er aan de hand?

Als het vruchtgebruik van de ouders pas eindigt bij het overlijden, zal de fiscus de waarde van de woning op het moment van het overlijden van de laatste ouder tóch met erfbelasting belasten. De fiscus beschouwt de woning als een erfenis, ook al stond de woning al op naam van de kinderen. Van de waarde van de woning mogen de kinderen aftrekken de koopsom van de woning die zij betaalden toen de ouders de woning aan hen overdroegen. Dit was altijd al zo. Tot zover niets nieuws.
Wat is er dan op 1 januari 2010 gewijzigd? Vroeger werd bij overlijden van de laatste ouder de waarde ten tijde van de overdracht van de eigendom aan de kinderen belast. Als de woning bijvoorbeeld in 1980 voor € 150.000 werd overgedragen en de woning bleek bij overlijden € 250.000 waard te zijn, dan werd voorheen € 150.000 belast (na aftrek van de door de kinderen betaalde koopsom).
Door de wetswijziging per 1 januari 2010 heeft de fiscus ook grip op de waardestijging, omdat de waarde ten tijde van het overlijden nu wordt belast: € 250.000.

Stel u heeft inderdaad uw woning of landerijen aan de kinderen overgedragen en u heeft het vruchtgebruik. Wat kunt u dan doen?
U kunt bij de notaris een akte laten maken en het vruchtgebruik "afkopen".
Hiermee voorkomt u dat de fiscus bij overlijden van de laatste ouder alsnog de waarde ten tijde van het overlijden kan belasten. Bovendien is het ook mogelijk dat ouders de afkoop van vruchtgebruik (in gedeelten) kwijtschelden. De vrijgestelde schenking per jaar per kind bedraagt op dit moment € 5.000. Bij gehele kwijtschelding betalen de kinderen voor de afkoop uiteindelijk niets. Bij afkoop wordt wel 6% overdrachtsbelasting geheven over de waarde van het vruchtgebruik.
Maar vaak blijven de ouders in de woning wonen, hoewel het vruchtgebruik (woonrecht) is afgekocht. Om te voorkomen dat de fiscus alsnog vruchtgebruik (feitelijke bewoning door de ouders) vast stelt is het noodzakelijk dat de ouders de woning van de kinderen gaan huren tegen een zakelijke vergoeding. Deze zakelijke vergoeding dient op jaarbasis minimaal 6% te bedragen van de door de gemeente vastgestelde WOZ waarde van de woning.
Tenslotte nog één laatste fiscaal aspect: het vruchtgebruik moet 180 dagen (6 maanden) vóór het overlijden zijn geëindigd, om aan belastingheffing te ontkomen. Ook eventuele kwijtscheldingen/schenkingen moeten 180 dagen voor het overlijden zijn voltooid.
Afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden kan het aantrekkelijk zijn om het vruchtgebruik af te kopen. Belangrijke factoren zijn: zit er nog een hypotheekschuld op de woning, hoe oud zijn de ouders, hoe groot is het totale bezit van de ouders en hoeveel kinderen zijn er? De notaris kan u voorrekenen of het in uw geval verstandig is het vruchtgebruik wel of niet af te kopen. Maak gerust een afspraak!